6.3. Rozrząd i napędy

W zespole tym głównie zużywają się krzywki rozrządu 14 i 15 (rys. S-40), popychacze 11, tulejki mosiężne w kołach zębatych z krzywkami 13 i w kole pośrednim napędu prądnicy 10 oraz osie kół rozrządu 9 i 12.

Rys S-40 Rozrząd i napędy
Rys. S-40 Rozrząd i napędy

1 – śruba, 2 – podkładka, 3 – uszczelka rury osłonowej laski popychacza, 4 – laska popychacza, 5 – osłona dolna popychacza, 6 – uszczelka osłony dolnej popychacza, 7 – podkładka, 8 – koło pośrednie napędu prądnicy, 9 – oś koła pośredniego napędu prądnicy, 10 – tulejka koła pośredniego napędu prądnicy, 11 – popychacz, 12 – oś koła zębatego, 13 – tulejka koła zębatego, 14 – koło zębate z krzywką zaworu wydechowego, 15 – koło zębate z krzywką zaworu ssącego, 16 – pokrywa łożyska lewa.

Celem wymontowania popychaczy wycisnąć (przy silniku rozebranym) najpierw 2 osie kół zębatych z krzywkami, popychacze wtedy wyjdą do dołu. Osie kół można również wyjąć za pomocą ściągacze SO3-N-2895 jedynie po zdjęciu lewej pokrywy i pokrywy rozrządu. Do ewentualnego wyjęcia osi koła pośredniego napędu prądnicy służy ściągacz SO3-N-2896. Przy wciskaniu osi kół należy zwrócić uwagę na ich właściwe położenie:

– osie kół zębatych z krzywkami ustawić ścięciem kołnierza tak, by można zamontować pokrywę łożyska lewą,
– oś koła pośredniego napędu prądnicy ustawić wycięciem w kołnierzu na kołek ustalający, co jest szczególnie ważne ze względu na właściwe odpowietrzanie silnika.

6.3.1. Popychacze

Na rysunku S-41 pokazany jest popychacz oraz podana tabelka wymiarów średnicy trzonka nominalnego, podwymiarowego i nadwymiarowego. Zużycie występuje na powierzchni czołowej talerzyka i na średnicy trzonka z tym, że przeważnie zużycie talerzyka decyduje już o wymianie popychacza. Naprawa prowadników jest omówiona w zespole ”Obudowa”. Średnice trzonków przy wymianie popychacza dostosować w zależności od przyjętej naprawy prowadników popychaczy.

Rys S-41 Popychacz
Rys. S-41 Popychacz

6.3.2. Laski popychaczy

W przypadku obluzowania się końcówek laski lub jej skrzywienia, należy wymienić ją na nową.

6.3.3. Koła zębate z krzywkami

Na rysunku S-42 pokazane jest koło zębate z krzywką.

Jest ono podobne dla zaworów ssącego i wydechowego, różniąc się jedynie kształtem krzywki. Pomiar zużycia należy przeprowadzić dla maksymalnego wzniosu. W razie przekroczenia dopuszczalnego zużycia (tablica 5) koła należy wymienić na nowe.

W przypadku zakwalifikowania do dalszej pracy, o ile zużycie otworów przekroczyło dopuszczalną granicę, wymienić same tulejki na nowe. Po wciśnięciu tulejek należy wypiłować rowki na ich powierzchniach czołowych, przedłużając istniejące rowki na samych kołach, po czym rozwiercić wykańczająco otwór wewnętrzny w tulejkach na podany wymiar.

Rys S-42 Koło zębate z krzywką rozrządu - kompletne
Rys. S-42 Koło zębate z krzywką rozrządu – kompletne

Zarys krzywek ssącej i wydechowej są różne. Celem ich odróżnienia na powierzchniach bocznych wieńca są wybite cechy ”S” – ssąca, ”W” – wydechowa. Ze względu na ustawienie kół rozrządu z kołem zębatym podwójnym na czopie lewym wału korbowego dodatkowo wybite są znaki:

”I” – przy wrębie zęba koła z krzywką wydechową;
”.”  – przy wrębie zęba koła z krzywką ssącą

i dla ustawienia koła zębatego pośredniego napędu prądnicy, wybity jest przy wrębie ”x”.
Oznaczenia te pokazane są na rysunku S-43.

Rys S-43 Koła rozrządu
Rys. S-43 Koła rozrządu

6.3.4. Oś koła zębatego

Na rysunku S-44 pokazana jest oś koła zębatego. Jest ona nienaprawialna i w razie zużycia powinna być wymieniona na nową. Ze względu na możliwość rozkalibrowania otworu w obudowie w czasie wyciągania osi z obudowy przy wymianie popychacza, część wciskana ma przewidziane trzy nadwymiary.

Oś pierwszego nadwymiaru można stosować bez rozwiercania otworu w obudowie, następne wymagają powiększania otworu do wymiaru zapewniającego wcisk podany w tablicy 5. Przed montażem sprawdzić za pomocą rozwiertaka czy kanały olejowe nie są zanieczyszczone. Nagromadzenie zanieczyszczeń może wpłynąć na zakłócenie obiegu oleju. Podobnie postępuje się z osią koła pośredniego napędu prądnicy, która posiada wymiary części wciskanej w obudowę, zgodnie z rysunkiem S-44.

Rys S-44 Oś koła zębatego
Rys. S-44 Oś koła zębatego

6.3.5. Koło pośrednie napędu prądnicy

Koło zębate pośrednie poza napędem prądnicy spełnia dodatkowe zadanie – odpowietrzania przestrzeni korbowej i rozrządu.

W tym celu w kole wiercone są skośne otwory, przez które w momencie pokrycia się z otworami w osi, następuje odpowietrzanie, dzięki temu uzyskuje się podciśnienie w przestrzeni korbowej, co ma bezpośredni wpływ na szczelność silnika.

Na rys. S-40 w przekroju B-B pokazano moment otwarcia otworów odpowietrzających.
Na rys. S-45 pokazane jest koło pośrednie napędu prądnicy. Naprawa polega na wymianie tulejki, w której po wciśnięciu należy wywiercić otwory odpowietrzające i rozwiercić średnicę wewnętrzną zgodnie z rysunkiem.

Rys S-45 Koło pośrednie napędu prądnicy kompletne
Rys. S-45 Koło pośrednie napędu prądnicy kompletne